De value chain cap: wat mag een grote klant je nog vragen?
In het vorige deel van deze serie schreven we dat de CSRD is afgezwakt, maar dat je als MKB’er alsnog met duurzaamheidsvragen te maken krijgt: van grote klanten en van je bank. Een terechte zorg daarbij is: waar houdt dat op? Voordat je het weet stromen de vragenlijsten binnen, allemaal net even anders.
Goed nieuws: daar is nu een grens aan. Die grens heet de value chain cap, oftewel het plafond voor de keten. In deze blog leggen we uit wat dat is, voor wie hij geldt en wat het voor jou betekent.
Waarom die grens er komt
Grote bedrijven die onder de CSRD vallen, moeten rapporteren over hun hele waardeketen. Om dat te kunnen, vragen ze gegevens op bij hun leveranciers. Zonder afspraken zou elk groot bedrijf zijn eigen lijstje kunnen sturen, met steeds andere vragen. Voor een MKB’er met een paar grote klanten wordt dat al snel onwerkbaar.
Om dat te voorkomen heeft Europa een maximum vastgelegd. Dat maximum is de nieuwe vrijwillige standaard, gebaseerd op de VSME.
Wat de value chain cap precies inhoudt
Het idee is eenvoudig: een groot bedrijf mag van een kleinere partij in zijn keten niet méér informatie vragen dan wat de vrijwillige standaard toestaat. De VSME is dus niet alleen je startpunt, maar ook je plafond.
Belangrijk detail: die grens is niet de héle standaard. In de wettekst staat een aparte lijst (Annex II) met precies de gegevens die een grote klant mag opvragen. Dat zijn de zogenoemde essentiële datapunten, en dat is een flink kortere lijst dan de standaard als geheel.
Een paar dingen die goed zijn om te weten:
- De grens beschermt bedrijven die gemiddeld niet meer dan 1.000 werknemers hadden in het voorgaande boekjaar. Vrijwel het hele MKB valt daaronder.
- Heb je 10 werknemers of minder? Dan is de lijst nog een stuk korter. Vragen over energie, CO2, water en afval vallen voor jou helemaal buiten de grens; die mag een klant niet van je eisen.
- Onderdelen die de standaard als vrijwillig aanmerkt, of die alleen gelden ‘als het van toepassing is’, vallen buiten de grens.
- De grens loopt door in de uitgebreide module. Een aantal onderdelen daaruit mag een grote klant dus wél opvragen, zoals je belangrijkste producten en markten, je personeelsverloop en je gedragscode.
- Vraagt een klant tóch meer? Dan moet die erbij zeggen welke extra gegevens het betreft en dat je die mag weigeren. Het recht om te weigeren staat letterlijk in de wet.
Kort gezegd: de grens is voor iedereen dezelfde, en jij weet vooraf waar je aan toe bent.
Waar de grens niet voor geldt
Eerlijk is eerlijk: de value chain cap is geen algemeen verbod op duurzaamheidsvragen. Hij geldt specifiek voor gegevens die een groot bedrijf nodig heeft voor zijn eigen verplichte duurzaamheidsrapportage. Daarbuiten blijft er ruimte:
- Je bank. Vraagt je bank gegevens voor een lening of een kredietbeoordeling, dan valt dat buiten de grens. Banken, verzekeraars en investeerders worden in de wettekst wél opgeroepen om hun vragen zoveel mogelijk tot deze standaard te beperken. Een VSME-rapport is dus ook richting je bank het logische antwoord, alleen kun je de grens daar niet afdwingen.
- Afspraken in je contract. Wat je contractueel hebt afgesproken, blijft gewoon gelden.
- Andere wetgeving. Gegevens die je op grond van andere Europese of Nederlandse regels moet aanleveren, vallen er ook buiten.
- Wat in je sector gebruikelijk is. Informatie die bedrijven onderling normaal gesproken delen, mag je gewoon blijven delen.
Waarom dit goed nieuws is voor het MKB
Deze grens neemt een van de grootste zorgen weg: het gevoel dat de vragen eindeloos zijn en per klant verschillen. Je hoeft je maar op één standaard voor te bereiden. Heb je die op orde, dan heb je één rapport waarmee je je klanten beantwoordt, en in de praktijk ook je bank.
Dat maakt het ook makkelijker om vooraf te weten wat er van je verwacht wordt, in plaats van steeds te reageren op weer een nieuwe uitvraag.
Zo helpt de Groene Otter
Precies die essentiële set gegevens is waar onze software je doorheen leidt. Je voert je gegevens één keer overzichtelijk in, en wij maken er een VSME-rapport van dat je met klanten en je bank kunt delen. Je hoeft dus niet zelf uit te zoeken welke vragen binnen de grens vallen; dat zit al in de tool.
Bekijk hoe dat werkt op de pagina met functies van onze software, of bekijk de prijzen.
En nu?
De standaard is op 3 juli 2026 aangenomen en op 21 september 2026 gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU, als Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560. Sinds 24 september is hij van kracht en mag je hem gebruiken om vrijwillig te rapporteren. De value chain cap zelf gaat gelden voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen.
Je kunt dus nu al rustig aan de slag, zodat je klaar bent als de eerste uitvraag binnenkomt.
In het volgende deel van deze serie maken we het concreet: welke gegevens je precies verzamelt voor een VSME-rapport, en hoe je dat stap voor stap aanpakt.
Wil je niet wachten? Start gratis en probeer het zelf, of plan een demo, dan lopen we het samen door.
Bronnen