De VSME (Voluntary Reporting Standard for Small and Medium-sized Enterprises) is een nieuwe vrijwillige standaard die bedrijven in het MKB helpt bij duurzaamheidsrapportage. Begin 2024 werd de conceptversie, de VSME ED (Exposure Draft), gepresenteerd en konden belanghebbenden feedback geven. Deze eerste versie kun je hier lezen. Na verwerking van de ontvangen input, wordt op 20 december 2024 een herziene versie gepresenteerd. In deze update zijn enkele belangrijke wijzigingen doorgevoerd, zoals de vereenvoudiging van het aantal optionele modules en het schrappen van de dubbele materialiteitsanalyse. Deze aanpassingen maken de rapportage gemakkelijker en helpen MKB-bedrijven zich te richten op de duurzaamheidsaspecten die voor hen het belangrijkst zijn.
In dit blog leggen we uit welke veranderingen er precies aankomen in de herziene versie van de VSME, wat de impact is voor MKB-bedrijven en hoe deze aanpassingen de rapportage voor jouw bedrijf kunnen vereenvoudigen.
Modules in de VSME
De oorspronkelijke conceptversie van de VSME bevatte drie modules. Dit aantal wordt nu vereenvoudigd naar twee modules: de basismodule en de uitgebreide module. Er wordt nog gesproken over een mogelijke extra module specifiek voor financiële aspecten, maar deze is nog vol in ontwikkeling.
Basismodule
De basismodule is verplicht voor alle bedrijven die een VSME-rapport willen opstellen. Deze module richt zich op micro-ondernemingen en niet-beursgenoteerde MKB’ers en is ontworpen om eenvoudig leesbaar, begrijpelijk en toepasbaar te zijn. Een groot voordeel is dat er geen complex materialiteitsconcept vereist is, in tegenstelling tot de CSRD-standaard voor grotere ondernemingen. De basismodule is verdeeld in 11 rapportage-onderwerpen, die elk een aspect van de ESG (Environmental, Social, Governance)-pijlers vertegenwoordigen. Elk van deze onderwerpen is verplicht voor rapportage, mits het van toepassing is op het bedrijf.
De 11 rapportage-onderwerpen in de basismodule zijn als volgt:
B1 - Voorbereiding, strategie en gerelateerde initiatieven Beschrijf de grondslagen van je rapportage, inclusief de keuze van de modules
en beschikbaarheid van het rapport.
B2 - Oplossingen, beleid en duurzaamheidstransitie Hierin wordt gevraagd naar beleid en initiatieven voor duurzame ontwikkeling,
met inbegrip van reductie van negatieve effecten en verbetering van positieve
effecten op milieu en samenleving.
B3 - Energie en broeikasgassen Vereist een gedetailleerd rapport van energieverbruik en CO₂-uitstoot,
opgesplitst naar hernieuwbare en niet-hernieuwbare bronnen.
B4 - Lucht-, water- en bodemvervuiling Rapporteer hier over je uitstoot van schadelijke stoffen, indien wettelijk
verplicht of vrijwillig geregistreerd in een milieubeheersysteem.
B5 - Biodiversiteit Geef aan waar je opereert en of dat binnen of nabij gevoelige
biodiversiteitszones is en meldt het landgebruik.
B6 - Water Het totale watergebruik van de organisatie, inclusief specifieke gegevens voor
gebieden met hoge waterstress.
B7 - Grondstoffen, circulaire economie en afvalbeheer Gaat over het gebruik van grondstoffen, afvalbeheer, en hoe circulaire
principes worden toegepast, inclusief gerecycleerde en hergebruikte materialen
in product, vervoer en dienst.
B8 - Personeel: algemeen Gegevens over de werkgelegenheid, inclusief type contract, geslacht, en
verlooppercentage.
B9 - Personeel: gezondheid en veiligheid Cijfers over werkgerelateerde ongevallen en ziektegevallen om de veiligheid en
welzijn van medewerkers te monitoren.
B10 - Personeel: Salaris, cao en opleiding Informatie over salarisstructuren, de loonkloof tussen mannen en vrouwen, cao,
en jaarlijkse opleidingsuren per medewerker.
B11 - Corruptie en omkoping Meld hier eventuele veroordelingen en boetes voor schendingen van
anti-corruptie- en anti-omkopingswetten.
Uitgebreide module
De uitgebreide module is optioneel en biedt MKB-bedrijven de mogelijkheid om meer gedetailleerde gegevens te rapporteren voor partners of investeerders die specifieke eisen stellen. Deze module vraagt om extra kennis en tijdsinvestering en bevat 7 rapportage-onderwerpen. Voor bedrijven die de uitgebreide module willen toepassen, is het verplicht eerst de basismodule in te vullen.
De onderwerpen van de uitgebreide module zijn:
C1 - Omzet uit bepaalde sectoren Geef aan of je omzet hebt uit sectoren zoals wapenindustrie, fossiele
brandstof, tabaksproductie of chemicaliën.
C2 - Verhoudingen man vrouw in bestuursorganen Alleen relevant als je een bestuursorgaan hebt.
C3 - Broeikasgasreductie en klimaattransitie Rapporteer volgens het GHG-protocol je broeikasgasuitstoot en je doelen,
inclusief een plan over hoe je de uitstoot gaat verlagen.
C4 - Fysieke risico's van klimaatverandering Geef een inschatting van de verwachte financiële gevolgen van de fysieke
risico’s door overstroming, hitte of verlies van biodiversiteit.
C5 - Personeel: extra datapunten De man vrouw verhouding op management niveau en het aantal mensen werkzaam,
maar niet in dienst.
C6 - Impact op mensenrechten en klachten Vermeldt of je een gedragscode hebt, omgaat met mensenrechten en hoe je
klachten van medewerkers afhandelt.
C7 - Incidenten met betrekking tot mensenrechten Indien er overtredingen zijn geweest, dan moet je deze melden inclusief de
acties die daarna genomen zijn.
Naast de basismodule en de uitgebreide module wordt een aparte module overwogen voor niet-beursgenoteerde MKB’s die samenwerken met financiële instellingen. Deze module zou bedrijven helpen bij het rapporteren van duurzaamheidsdata volgens de EU-taxonomie en biedt een basis voor gesprekken met banken en financiële partners.
Conclusie: Een stap dichter bij transparantie en duurzaamheid
De VSME maakt duurzaamheidsrapportage haalbaar en toegankelijk voor het MKB, zonder onnodige complexiteit. De basismodule biedt een solide start voor transparantie in impactrapportage, terwijl de uitgebreide module extra diepgang mogelijk maakt voor bedrijven die aan specifieke eisen van partners of investeerders moeten voldoen. De nieuwe versie van de standaard wordt op 20 december naar de Europese Commissie gestuurd en zal daarna beschikbaar zijn voor iedereen. Mogelijke aanpassingen kunnen nog worden doorgevoerd op basis van de ontvangen feedback. Meer weten over hoe de VSME jouw bedrijf kan helpen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvende kennismaking of vraag direct een demo aan.