Goede kans dat je het de laatste tijd voorbij ziet komen: het GHG-protocol. Wat is dat nou precies en wat moet je ermee als organisatie? Is het belangrijk om te begrijpen hoe het nou precies zit en zo ja, hoe zit dat dan precies? In deze blog probeer ik de basis van het GHG-protocol uit te leggen aan de hand van duidelijke voorbeelden. Heb je achteraf nog vragen? Neem gerust contact met me op!
Allereerst: wat en waarom?
Laten we beginnen met wat het GHG-protocol is en wat je ervan moet weten als organisatie. GHG staat voor GreenHouse Gases, broeikasgassen dus. Het GHG-protocol is een wereldwijd gebruikte standaard om te meten wat de uitstoot van een organisatie is, zowel de directe als indirecte uitstoot. Om die uitstoot goed te kunnen vergelijken wordt elke vorm van uitstoot berekend naar het zogenaamde CO2-equivalent.
Voor het MKB wordt het steeds belangrijker om je uitstoot in kaart te brengen; steeds meer stakeholders vragen erom. Denk aan klanten, financiers en aandeelhouders. Maar het is niet nodig om het GHG-protocol door en door te begrijpen. Het protocol is eerlijk gezegd best een complex monster, maar er zijn gelukkig oplossingen beschikbaar om het laagdrempelig te maken. Zoals bijvoorbeeld de Groene Otter.
Met onze tool kun je op een makkelijke manier voldoen aan het GHG-protocol, zonder dat je het protocol hoeft te kennen. Ideaal dus!
Hoe is het protocol opgebouwd?
Wil je toch meer weten over het GHG-protocol? Houd je vast, daar gaan we.
Het doel is dus om een getal te berekenen wat de uitstoot van het bedrijf weergeeft. Dit delen we op in 3 categorieën (‘scopes’ genaamd), maar daarover straks meer. Van elke ‘scope’ willen we dus een getal berekenen. Er zijn natuurlijk allerlei verschillende broeikasgassen zoals methaan (CH4), koolstofdioxide (het bekende CO2) en ozon (O3). Het ene gas heeft meer invloed op opwarming van de aarde dan de ander, dus daarom wordt alles terugberekend naar het zogenaamde CO2-equivalent (CO2eq in het kort). Methaan heeft bijvoorbeeld 28 keer zoveel impact, dus 1 kilo methaan is 28 kilo CO2-equivalent.
Om bij dat getal te komen moeten we wel wat berekeningen uitvoeren. Ik leg het even uit aan de hand van een voorbeeldje: we verbranden 50 liter benzine met een bedrijfsauto, hoeveel uitstoot CO2eq is dat? Die brandstof is ooit als ruwe olie opgepompt, vervoerd, geraffineerd tot benzine, weer vervoerd, getankt in de auto en daar vervolgens verbrand. Om dit om te rekenen tot CO2eq zijn er de emissiefactoren uitgevonden: een vermenigvuldigingsfactor om om te rekenen naar CO2eq. Voor benzine is de factor 3,073 kg CO2eq per liter benzine. Dus in dit voorbeeld: 50 liter benzine is 50*3,073 = 153,650 kgCO2eq.
Nu dat duidelijk is kunnen we kijken naar de eerdergenoemde ‘scopes’. Het procotol schrijft voor dat je je uitstoot opdeelt in 3 categorieën: scope 1, 2 en 3. Laten we deze categorieën even één voor één wat beter bekijken.
Scope 1 - directe uitstoot
Deze categorie beslaat alle directe uitstoot van de organisatie. Met direct bedoelen we dus dat je zelf grondstoffen verwerkt die broeikasgassen veroorzaken. Enkele voorbeelden:
- Verbranding van aardgas in de CV-ketel
- Gebruik van benzine of diesel in bedrijfsauto’s
- Gebruik van een noodaggregaat op diesel
- Uitstoot van CO2 bij cementproductie
Niet zo ingewikkeld dus: stoot je zelf gassen uit dan is het scope 1.
Scope 2 - indirectie uitstoot energie
Nu wordt het al wat ingewikkelder. Scope 2 en 3 draaien allebei om indirecte uitstoot, dus uitstoot die andere organisaties veroorzaken voor jou. Maar wat is dan precies het verschil? Bij scope 2 gaat het om uitstoot van andere organisaties die puur is voor jouw energieverbruik. Met andere woorden: als jij die energie niet zou kopen bij ze dan zouden zij die uitstoot niet gemaakt hebben. Weer wat voorbeelden om het duidelijker te maken:
- Elektriciteitsverbruik op kantoor
- Stadsverwarming van bedrijfsgebouwen
- Ingekocht stoom voor een productieproces
- Opladen van elektrische bedrijfsauto’s
Hopelijk wordt het al iets duidelijker: als je energie (stroom, verwarming, koeling, stoom) inkoopt bij een andere organisatie (energieleverancier, gemeente, laadpaal) dan hoort dat bij scope 2.
Scope 3 - overige indirecte uitstoot
Nu we eenmaal duidelijk hebben wat scope 1 en 2 zijn is deze eigenlijk heel makkelijk: de rest. Dus alle andere uitstoot waar je op de één of andere manier verantwoordelijk voor bent valt onder scope 3. Voor de meeste organisaties is dit het grootste gedeelte van de uitstoot! Dit verschilt natuurlijk sterk per sector en organisatie, maar sta niet gek te kijken als 90% van de uitstoot onder scope 3 valt. Enkele voorbeelden van scope 3-emissies:
- Zakelijke reizen per vliegtuig of trein (tenzij trein of vliegtuig eigendom van de organisatie is!)
- Woon-werkverkeer van medewerkers
- Productie van ingekochte goederen (zoals laptops, papier, voedsel etc.)
- Transport door derden (bezorging van die laptops, of bezorging van producten aan klanten)
- Afvalverwerking van producten (zoals de methaanuitstoot bij de stort)
Deze lijst is natuurlijk nog veel uitgebreider, maar met deze veelvoorkomende voorbeelden heb je wellicht een iets beter beeld. Omdat er zoveel verschillende zaken vallen onder scope 3, is het opgedeeld in 15 categorieën:
- Ingekochte goederen en diensten
- Kapitaalgoederen
- Brandstoffen- en energiegerelateerde activiteiten (die niet in scope 1 of 2 vallen)
- Transport en distributie van ingekochte goederen
- Afvalverwerking van ingekochte producten
- Zakelijke reizen
- Woon-werkverkeer van werknemers
- Geleasete activa
- Transport en distributie van verkochte goederen
- Verwerking van verkochte producten
- Gebruik van verkochte producten
- End-of-life-verwerking van verkochte producten
- Activa die uitgeleased worden
- Franchises
- Investeringen
Conclusie
Wil je aan de de slag met het in kaart brengen van je broeikasgassen? Hopelijk ben je daar nu iets beter op voorbereid. Het GHG-protocol is de meest gebruikte standaard hiervoor. Als je een oplossing zoekt om dit gemakkelijk in kaart te brengen ben je bij de Groene Otter aan het juiste adres. Naast het GHG-protocol helpen we je ook om andere duurzaamheidsgegeven te verzamelen en dit geautomatiseerd in een mooi rapport te verwerken. Benieuwd? We laten graag een demo van onze software zien!